Trong hệ thống pháp luật về đấu thầu hiện hành, quy định về giá chỉ định thầu tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP được xây dựng nhằm đảm bảo tính linh hoạt cho các trường hợp đặc thù nhưng vẫn duy trì nghiêm ngặt nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả kinh tế.
Giá chỉ định thầu theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định như sau:
1. Hạn mức gói thầu áp dụng chỉ định thầu
Căn cứ theo Khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu là tiêu chí tiên quyết để xác định thẩm quyền áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu thông thường (không thuộc trường hợp cấp bách hoặc đặc thù):
Đối với dự toán mua sắm (không hình thành dự án): Giá gói thầu không quá 500 triệu đồng.
Đối với dự án đầu tư:
- Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn: Giá gói thầu không quá 800 triệu đồng.
- Gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp: Giá gói thầu không quá 02 tỷ đồng.
Đối với các nội dung mua sắm cực nhỏ: Gói thầu có giá không quá 50 triệu đồng thì Thủ trưởng đơn vị quyết định việc mua sắm mà không phải lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu hay dự toán gói thầu.
2. Quy định về giá trong quy trình chỉ định thầu thông thường
Theo Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, quy trình này áp dụng cho các gói thầu có tính chất kỹ thuật phức tạp hơn (ví dụ: di dời hạ tầng, tư vấn thiết kế cho tác giả phương án kiến trúc…). Quy định về giá được thực hiện như sau:
- Xác định giá trong Hồ sơ yêu cầu (HSYC): Hồ sơ yêu cầu phải xác định rõ “Giá chỉ định thầu” và tiêu chuẩn đánh giá về tài chính.
- Quy định tỷ lệ tiết kiệm: Chủ đầu tư có trách nhiệm quy định trong HSYC một mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu so với giá gói thầu được duyệt để nhà thầu căn cứ chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Thương thảo về giá: Trong giai đoạn đánh giá hồ sơ đề xuất, chủ đầu tư mời nhà thầu đến thương thảo về giá, đảm bảo đáp ứng đúng tỷ lệ tiết kiệm đã quy định trong HSYC.
- Điều kiện xét duyệt trúng thầu: Nhà thầu chỉ được đề nghị trúng thầu nếu giá đề nghị trúng thầu không vượt giá gói thầu đã được phê duyệt.
3. Quy định về giá trong quy trình chỉ định thầu rút gọn
Đối với quy trình rút gọn quy định tại Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, việc kiểm soát giá thực hiện qua các bước sau:
Dự thảo hợp đồng: Chủ đầu tư gửi dự thảo hợp đồng trong đó xác định rõ yêu cầu về phạm vi công việc và giá trị tương ứng để nhà thầu xem xét.
Thương thảo và hoàn thiện: Các bên tiến hành thương thảo về giá để đảm bảo tính tiết kiệm và hiệu quả kinh tế.
Trường hợp xây lắp đặc thù: Riêng gói thầu xây lắp thuộc trường hợp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78 (gói thầu tương tự đã đấu thầu rộng rãi/hạn chế trong 5 năm gần nhất), việc thương thảo giá phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% so với giá gói thầu.
4. Nguyên tắc xử lý khi giá đề nghị vượt giá gói thầu
Trong trường hợp phát sinh tình huống thực tế, Nghị định 214 dẫn chiếu các nguyên tắc xử lý tại Điều 140:
Nếu giá đề nghị trúng thầu thấp khác thường hoặc gói thầu xây lắp thấp hơn 80% giá gói thầu, chủ đầu tư có quyền yêu cầu nhà thầu giải thích chi tiết các yếu tố cấu thành chi phí để đảm bảo tính khả thi.
Nếu cần thiết để đề phòng rủi ro đối với các gói thầu có giá trị đề nghị trúng thầu thấp bất thường, chủ đầu tư được phép yêu cầu giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng lớn hơn 10% nhưng không quá 30% giá hợp đồng.
Kết luận:
Giá chỉ định thầu theo Nghị định 214 không chỉ đơn thuần là việc chấp nhận báo giá của nhà thầu, mà là một quá trình được kiểm soát chặt chẽ từ khâu lập HSYC (áp tỷ lệ tiết kiệm) đến khâu thương thảo (đảm bảo hiệu quả kinh tế), với mục tiêu cuối cùng là không được vượt giá trúng thầu đã phê duyệt và phải phù hợp với mặt bằng giá thị trường.