Quy định về việc tiết kiệm tối thiểu 5% khi thực hiện chỉ định thầu là một nội dung quan trọng nhằm bảo đảm tính hiệu quả kinh tế trong quản lý ngân sách nhà nước đối với các gói thầu xây lắp đặc thù. Căn cứ vào các tài liệu quy phạm pháp luật mới nhất quy định về việc tiết kiệm tối thiểu 5% khi thực hiện chỉ định thầu như sau:
Tiết kiệm tối thiểu 5% khi thực hiện chỉ định thầu
1. Đối tượng áp dụng quy định giảm thầu 5%
Theo quy định tại Điểm b Khoản 3 Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, tỷ lệ tiết kiệm tối thiểu 5% được áp dụng bắt buộc đối với gói thầu xây lắp thực hiện theo quy trình chỉ định thầu rút gọn trong trường hợp cụ thể sau:
- Loại gói thầu: Gói thầu xây lắp.
- Trường hợp áp dụng: Gói thầu có quy mô và tính chất tương tự với một gói thầu trước đó mà nhà thầu đã thực hiện đáp ứng tiến độ, bảo đảm chất lượng và hiệu quả.
- Điều kiện về thời gian và hình thức trước đó: Gói thầu cũ phải được tổ chức thông qua hình thức đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu hạn chế và thời gian tính từ khi ký hợp đồng gói thầu đó đến ngày phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho gói thầu mới không quá 05 năm.
2. Quy trình thực hiện và nguyên tắc thương thảo giá
Khi đáp ứng đủ các điều kiện nêu trên, chủ đầu tư không cần thực hiện quy trình chỉ định thầu thông thường mà thực hiện theo quy trình rút gọn như sau:
- Chuẩn bị dự thảo hợp đồng: Chủ đầu tư căn cứ mục tiêu, phạm vi công việc để chuẩn bị dự thảo hợp đồng và gửi cho nhà thầu đã thực hiện gói thầu tương tự trước đó.
- Thương thảo về giá: Trong giai đoạn hoàn thiện hợp đồng, chủ đầu tư và nhà thầu phải tiến hành thương thảo về giá dự thầu.
- Mức giảm thầu: Kết quả thương thảo phải bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm tối thiểu 5% so với giá gói thầu đã được phê duyệt.
3. Ý nghĩa và mục tiêu của quy định
Quy định này được thiết lập dựa trên yếu tố về quản lý chi phí:
- Tận dụng kinh nghiệm sẵn có: Nhà thầu đã thực hiện gói thầu tương tự trước đó sẽ có lợi thế về biện pháp thi công, hiểu rõ địa bàn, huy động máy móc thiết bị sẵn có, từ đó giảm thiểu chi phí chuẩn bị và rủi ro.
- Hiệu quả kinh tế: Việc áp dụng định mức tiết kiệm cứng (5%) thay thế cho quá trình đấu thầu rộng rãi giúp rút ngắn thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu (quy trình rút gọn chỉ mất tối đa 15 ngày để hoàn thiện thủ tục) nhưng vẫn bảo đảm ngân sách được sử dụng tiết kiệm hơn so với dự toán gốc.
4. Trách nhiệm của các bên liên quan
Chủ đầu tư chịu trách nhiệm xác định tính “tương tự” về quy mô, tính chất của gói thầu và kiểm soát việc thực hiện tỷ lệ giảm thầu khi ký kết hợp đồng.
Nhà thầu phải chứng minh tư cách hợp lệ (đã đăng ký trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia) và bảo đảm năng lực tài chính, kỹ thuật tại thời điểm được chỉ định thầu.
Cơ quan giám sát hoạt động chỉ định thầu trong trường hợp này thuộc danh mục các nội dung phải được cơ quan quản lý nhà nước giám sát thường xuyên để tránh việc lợi dụng chia nhỏ dự án hoặc chỉ định thầu sai quy định.
Kết luận:
Quy định tiết kiệm tối thiểu 5% khi thực hiện chỉ định thầu theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP là một cơ chế đặc thù dành riêng cho gói thầu xây lắp tái lặp, giúp tối ưu hóa thủ tục hành chính đồng thời cam kết bảo đảm lợi ích tài chính cho Nhà nước thông qua việc thương thảo giá trực tiếp dựa trên kinh nghiệm thực hiện của nhà thầu.
Đọc thêm: Gói thầu không hình thành dự án là gì?